تبلیغات
گذر عمر - همایش خانواده استان خراسان جنوبی
یکشنبه 11 خرداد 1393  09:12 ب.ظ    ویرایش: چهارشنبه 14 خرداد 1393 09:28 ب.ظ
نوع مطلب: همایش‌ها ،

چند ماه قبل از سوی چند نهاد دعوت شدم تا در جلسه‌ای پیرامون مسائل خانواده در سطح استان و امکان برگزاری همایشی مشورت کنیم. نتیجه‌ی آن جلسه برگزاری همایشی استانی به این منظور بود. مسئولیت دبیری علمی همایش را قبول کردم و دیروز و امروز این همایش بعد از 4 تا 5 ماه برنامه ریزی با حضور دکتر افروز برگزار شد. البته به دلیل اینکه مسئولیت اجرای آن به عهده‌ی دادگستری بود، کمی بیش از دبیری علمی کار کردم و وقت زیادی صرف همایش شد.

مسائل حول و حوش نهاد خانواده چه در سطح کشور و چه استان مطلوب نیست. در استان خراسان جنوبی 5 سال قبل (1388) از هر 13 ازدواج یک طلاق داشته‌ایم و سال گذشته (1392) از هر 8.9 ازدواج یک طلاق!! دربیرجند از هر 6 ازدواج یک طلاق داشته‌ایم که روند افزایش طلاق و در کنار آن ثابت ماندن و کاهش ازدواج خیلی خطرناک است. هر چند هنوز وضعیت‌مان از میانگین کشوری (5.6) بهتر است اما ما هم در اینجا شیب نزولی داریم. ساده‌انگارانه است که اگر بخواهیم بگوییم همه‌ی مسائل با برگزاری یک همایش برطرف شود اما حداقل این امکان فراهم می‌اید که صاحب‌نظران روی موضوع حساسیت ایجاد کنند. شاید بشود راهی برای حداقل جلوگیری از این نزول (سقوط آزاد!!) شاخص‌ها پیدا کرد.

در این همایش 18 مقاله ارائه‌ی شفاهی و حدود 100 مقاله ی دیگر به صورت تمام متن و یا چکیده ارائه شدند. دکتر افروز هم که چهره‌ی شناخته شده‌ای برای روان‌شناسان و عموم مردم هستند در دو جلسه صبح و عصر سخنرانی کردند. یک کارگاه تخصصی برای روان‌شناسان و چندین کارگاه هم برای خانواده ها برگزار کردیم. همکارانم در مرکز مشاوره‌ی دانشگاه بیرجند و کلینیک تخصصی همراه هم سنگ تمام گذاشتند و در همه جا همراه بودند. اطلاعات کامل همایش در وب سایت (لینک) ارائه شده است. قصد داریم این همایش را سالیانه برگزار کنیم. دبیرخانه‌ی دائمی در دانشگاه بیرجند تشکیل خواهد شد و ان شا الله اگر عمری باشد همایش دوم بهار 1394 برگزار خواهد گردید. اطلاعات را در سایت همایش به زودی به روز می کنیم.

متنی که برای کتاب همایش نوشته‌ام را در ادامه‌ی مطلب ارائه می‌کنم. البته چند نمودار هم این متن دارد که امکان ارائه‌ی در وبلاگ نیست. کل مجموعه مقالات همایش در سایت همایش قابل بازیابی است.

به‌نام خدا
مقدمة دبیر علمی همایش

نقش نهاد خانواده به عنوان بنیادی‌ترین عنصر جامعه نه تنها در متون اسلامی بلکه در بسیاری از نظریه‌ها و پژوهش‌های علمی به عنوان یکی از اصلی‌ترین عوامل مؤثر در ایجاد جامعه‌ای سالم و پویا مورد تأکید قرار گرفته است. خانواده اصلی‌ترین نهاد اجتماعی و زیربنای ایجاد و رشد بسیاری از ارزش‌هاست، و از سوی دیگر، بسیاری از مشکلات و آسیب‌های جامعه نیز به کنش و کارکرد این نهاد وابسته است. بی‌شک خانواده می‌تواند هم زمینه‌ساز و هم قوی‌ترین عامل پیشگیری آسیب‌های اجتماعی باشد. این در حالی است که در سال‌های اخیر آمارهای رسمی کشور موجب نگرانی در بعضی از متغیرهای مربوط به این نهاد شده و توجه صاحب‌نظران،‌ دست‌اندرکاران امور اجرایی و اجتماعی و آحاد جامعه را بیش از گذشته ضروری ساخته است.

شاخص‌های مرتبط با نهاد خانواده و آسیب‌های اجتماعی در سطح استان خراسان جنوبی هر چند از میانگین کشور وضعیت بهتری دارد، اما روند تغییرات آن در چند سال گذشته نگرانی متخصصان و مسئولین را موجب شده است. به‌طور مثال، نسبت ازدواج و طلاق از سال 1388 تا 1392 به شدت روند نزولی  دارد. در نمودارهای زیر نسبت ازدواج و طلاق و فراوانی طلاق و ازدواج در 5 سال گذشته در سطح استان نشان داده شده است. همان‌طور که مشاهده می‌شود، نسبت ازدواج و طلاق روند نزولی (یعنی تعداد طلاق به نسب ازدواج افزایش داشته است) و روند افزایش ازدواج تقریباً متوقف و طلاق افزایش داشته است. این آمار ضرورت توجه دست‌اندرکاران علمی و اجرایی استان به این موضوع را بیش از گذشته نشان می‌دهد.

نمودار نسبت ازدواج و طلاق در استان خراسان جنوبی از سال 1388 تا 1392 (منبع: سایت ثبت و احوال کشور)

نمودار نسبت ازدواج و طلاق در استان خراسان جنوبی از سال 1388 تا 1392 (منبع: سایت ثبت و احوال کشور)

نمودار تعداد طلاق در استان خراسان جنوبی از سال 1388 تا 1392 (منبع: سایت ثبت و احوال کشور)

با هدف فراهم نمودن فرصت لازم برای بحث و تبادل‌نظر و پیرامون موضوعات مرتبط با خانواده،‌ خصوصاً نقش آن‌ در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، به همت تعدادی از سازمان‌ها و نهادهای علمی و اجرایی استان ‌مقرر شد «همایش خانواده و آسیب‌های اجتماعی استان خراسان جنوبی» برگزار شود. این همایش در تاریخ 10 خرداد 1393 با حضور آقای دکتر افروز، استاد ممتاز دانشگاه تهران و چهرة ماندگار روان‌شناسی ایران، و با هدف بررسی و تحلیل موضوعات مربوط به خانواده و آسیب‌های پیش‌رو و تلاش برای ارائه‌ی راهکارهای بومی برای هدایت برنامه‌های اجتماعی با محوریت خانواده در سطح استان خراسان جنوبی برگزار شد. دست‌اندرکاران همایش قصد دارند با ایجاد دبیرخانه‌ی دائمی این همایش را هر سال یک بار برگزار نمایند تا پژوهشگران و صاحب‌نظران حوزه‌ی خانواده در سطح استان خراسان جنوبی با رصد آخرین تحولات مربوط به نهاد خانواده و آسیب‌های اجتماعی مرتبط با آن، بتوانند در جهت ارتقاء نهاد خانواده گام‌های عملی بردارند.

کتاب حاضر، مجموعه مقالاتی است که به «اولین همایش خانواده و آسیب‌های اجتماعی استان خراسان جنوبی» ارائه شده است. در این همایش 160 مقاله توسط پژوهشگران و صاحب‌نظران استان به دبیرخانه‌ی همایش ارسال شد. از این تعداد 36 مقاله به صورت تمام‌متن مورد تأیید هیأت داوران قرار گرفت. از این تعداد، 18 مقاله‌ی برگزیده در روز همایش به صورت شفاهی ارائه شدند. علاوه بر این مقالات، 47 مقاله‌ی رسیده به صورت چکیده‌ی مبسوط و پوستر مورد پذیرش قرار گرفتند. در مجموعه‌ی حاضر علاوه بر مقالات تمام‌متن و چکیده، 4 مقاله‌ی ترجمه شده نیز که توسط کمیته‌ی علمی تأیید شده‌اند،‌ ارائه شده است. علاوه بر نشست‌های علمی، به‌منظور استفاده‌ی عموم خانواده‌ها، یک برنامه‌ی سخنرانی عمومی توسط دکتر افروز و بیش از ده کارگاه آموزشی توسط متخصصان استان در روز همایش برگزار شد. در برنامه‌های اصلی و جانبی همایش، فهرست کامل این فعالیت‌ها ارائه شده است.

در پایان اولین همایش، «دبیرخانه‌ی دائمی همایش خانواده و آسیب‌های اجتماعی استان خراسان جنوبی»،‌ در دانشگاه بیرجند تشکیل و برنامه‌ریزی برای همایش دوم در سال 1394 آغاز شده است. از کلیه‌ی صاحب‌نظران و پژوهشگران دعوت می‌شود به منظور بهتر برگزار شدن همایش دوم، نقطه نظرات خود را از طریق رایانامه‌ی به آدرس «pcfsp@birjand.ac.ir» ارسال کنند. در ضمن کلیه‌ی مستندات همایش در سایت «www.birjand.ac.ir/pcfsp» در اختیار علاقه‌مندان قرار دارد. این سایت ان شاء الله به طور منظم تا همایش بعدی به‌روز خواهد شد.

«اولین همایش خانواه و آسیب‌های اجتماعی استان خراسان جنوبی»، با تلاش بی‌وقفه‌ی مجریان و حامیان همایش برگزار گردید. لازم است از همه‌ی افراد و سازمان‌هایی که به نوعی در برگزاری مطلوب این همایش نقش داشته‌اند، تشکر شود. طرح اولیه‌ی همایش توسط مسئولین حوزه‌ی علمی خواهران بیرجند مطرح و توسط معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان با جدیت پیگیری شد. حجه‌الاسلام باقری، معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان، و کارشناسان این معاونت به ویژه، سرکار خانم پیروزی،‌ دبیر اجرایی همایش، آقای شریفی، کارشناس دبیرخانه‌ی علمی، و حاج آقای فرازی‌نیا زحمات زیادی برای برگزاری همایش متحمل شده‌اند؛ لازم است از این عزیزان قدردانی شود. کمیته‌ی علمی همایش با مسئولیت دانشگاه بیرجند شکل گرفت و تقریباً اکثر دانشگاه‌های استان (پیام‌نور، آزاد اسلامی، علوم‌پزشکی، دانشگاه جامع علمی کاربردی بهزیستی) در این بخش همکاری داشته‌اند. لازم است از همه‌ی این عزیزان تشکر شود. کارشناسان مرکز مشاوره‌ی دانشگاه بیرجند در امر ویراستاری و صفحه‌بندی مجموعه مقالات، و برگزاری همایش قبول زحمت کردند. از این همکاران نیز تقدیر به عمل می‌آید. در پایان امیدوارم فعالیت‌های انجام شده مورد رضای ایزد منان قرار گرفته و نتایج آن مورد استفاده‌ی برنامه‌ریزان استان در جهت تقویت نهاد خانواده و کاهش آسیب‌ها قرار گیرد.

دکتر احمد خامسان
دانشیار روان‌شناسی دانشگاه بیرجند
دبیر علمی همایش



   


نظرات()   

گذر عمر

حرفهای ما هنوز ناتمام،‌ تانگاه می كنی وقت رفتن است.... قیصر امین پور