تبلیغات
گذر عمر - سن نوجوانی 10 تا 24 سالگی
چهارشنبه 4 بهمن 1396  11:40 ق.ظ    ویرایش: چهارشنبه 4 بهمن 1396 12:05 ب.ظ

یکی از مباحث مهم روان‌شناسی رشد که تلویحات کاربردی زیادی هم دارد سن نوجوانی است. چه در بحث نظری و چه عملی در دهه‌های اخیر روی این موضوع بحث‌های زیادی شده. عوامل فیزیولوژیک (بیشتر در شروع) و اجتماعی در تعیین سن نوجوانی نقش بازی می‌کنند. شاید استقلال  مهم‌ترین ویژگی عبور از نوجوانی به جوانی باشد. شاید استقلال را بتوانیم در اتمام تحصیل، انتخاب حرفه و شغل، ترک منزل پدری، ازدواج و بچه‌دار شدن در نظر گیریم. پرواضح است تغییرات فرهنگی و اجتماعی و بیش از همه گسترش فناوری اطلاعات نقش مهمی در تغییرات در این عوامل بازی کرده و به نظر می‌رسد نوجوانی زودتر از گذشته شروع و دیرتر به اتمام می‌رسد. در پژوهشی که در مجله لنست سلامت کودک و نوجوان چاپ شده این موضوع مورد بررسی و بین 10 تا 24 سالگی به عنوان سنین جدید نوجوانی مطرح شده. در پیوست این مطلب توضیحاتی یکی از خبرگزاری ها در مورد این مقاله را کپی کرده‌ام. اصل مقاله را نیز دانلود کرده‌ام و اگر علاقه‌مند بوده و به تمام متن آن دسترسی ندارید ایمیل بزنید ارسال کنم.

========
حال که دوران تحصیل بیش از گذشته طول می کشد و ازدواج و بچه دار شدن دیرتر اتفاق می‌افتد، این سوال مطرح است که آیا باید تعریف آن را تغییر دهیم. برخی دانشمندان می‌گویند دوران نوجوانی که تا به حال تصور می شد در نوزده سالگی به پایان می‌رسد اکنون از ده تا ۲۴ سالگی طول می‌کشد. در مقاله‌ای که در نشریه سلامت کودکان و نوجوانان لنست منتشر شده محققان این عقیده را مطرح کرده‌اند که این تعریف باید تغییر کند تا قوانین مربوط به آن همچنان قوانین مناسبی باشند. اما محققانی نیز با این عقیده مخالفند و می‌گویند که این خطر وجود دارد که نوجوانی را هر چه بیشتر بچه‌گانه کنیم.

بلوغ زمانی شروع می شود که بخشی از مغز به نام هیپوتالاموس به غده هیپوفیز و به غدد جنسی پیام می‌دهد تا شروع به تولید هورمون‌هایی کنند که باعث تغییرات وسیع فیزیولوژیک و ظاهری می‌شود و فرد قابلیت تولید مثل پیدا می‌کند. دوران نوجوانی -که بلوغ در آن اتفاق می افتد- دوران گذار است از کودکی به بزرگسالی، بنابراین محدود به تغییرات فیزیولوژیک و بدنی نیست و نقش اجتماعی، وظایف و مسئولیت‌های فرد نیز دستخوش تغییرات وسیع می‌شود.

اما در صد سال اخیر با بهبود تغذیه و بهداشت نه فقط سن بلوغ در تقریبا جوامع دنیا کاهش یافته، سنی که فرد نه از نظر قانونی بلکه واقعا تمام مسئولیت‌های یک بزرگسال را به عهده می‌گیرد هم به تعویق افتاده است. محققان همچنین استدلال می‌کنند که رشد و تکامل مغز بعد از بیست سالگی متوقف نمی‌شود و چند سال دیگر ادامه پیدا می‌کند و مفز سریعتر و موثرتر کار می‌کند. علاوه بر این در برخی افراد تا ۲۵ سالگی دندان عقل در نمی‌آید.

بلوغ و ازدواج

در ایران نیز کاهش سن بلوغ مشهود است، گفته می‌شود میانگین سن بلوغ جنسی در ایران در پسرها از ۱۶ به ۱۲ سال و در دخترها از ۱۴ به ۱۰ سال کاهش یافته است. در کشورهای صنعنی مثل بریتانیا بطور متوسط اولین پریود دختران چهار سال زودتر از ۱۵۰ سال پیش اتفاق می‌افتد. در ایران متوسط سن ازدواج برای مردان به ۲۸-۲۷ و زنان به ۲۳-۲۲ سال رسیده است. به گفته الهام فتحی رئیس گروه آمارهای جمعیت و سلامت مرکز آمار ایران، "میانگین سن در اولین ازدواج زنان از ۴. ۱۸ سال در سال ۱۳۴۵ به ۲۳ سال در سال ۱۳۹۵ و برای مردان از ۲۵ به ۲۷.۴ سال رسیده است.

به عبارتی در کمتر از نیم قرن، میانگین سن اولین ازدواج مردان ۲.۵ سال افزایش یافته در حالی که میانگین مزبور برای زنان بیشتر از ۴ سال افزایش داشته است." در انگلستان متویط سن اولین ازدواج مردان ۳۲.۵ و برای زنان ۳۰.۶ است که از ۱۹۷۳ تا به حال هشت سال افزایش یافته است. پروفسور سوزان سایر نویسنده اصلی این مقاله و مدیر مرکز سلامت نوجوانان در بیمارستان کودکان رویال در ملبورن استرالیا نوشت: " اگرچه امتیازهای قانونی بزرگسالی از ۱۸ سالگی شروع می‌شود اما مسئولیت‌های آن معمولا دیرتر اتفاق می‌افتند." او می‌نویسد تاخیر در زوج‌یابی، بچه‌دار شدن و استقلال اقتصادی به این معنی است که "نیمه‌مستقل" بودن که مشخصه نوجوانی است، طولانی‌تر شده است.

"تعریف سن تعریفی اختیاری است اما تعریف فعلی ما از نوجوانی بیش از اندازه محدود است."  "سنین بین ۱۰ تا ۲۴ سال این روزها بهتر نوجوانی را تعریف می‌کند." به گفته پروفسور راسل واینر رییس انجمن سلطنتی سلامت کودکان می‌گوید: "در بریتانیا متوسط سنی که هم مردان هم زنان خانه را ترک می‌کنند اکنون حدود ۲۵ سال است."

تغییر و تحولات دوران بلوغ در دخترها و پسرها

اما همه با این نظر موافق نیستند. دکتر جان مک‌واریش استاد جامعه‌شناسی دانشگاه کنت می‌گوید بسط مفهوم نوجوانی می‌تواند کار مضری باشد چرا انتظار جامعه از نوجوانان در شکل‌گیری آنها بسیار بیشتر از رشد بیولوژیک درون بدن خودشان تاثیر دارد." "گذراندن سالهای اول بیست سالگی برای تحصیل یا کار الزاما کودکانه نیست اما نباید هم اشتیاق نوجوانان به استقلال را بیماری بدانیم."  "جامعه باید همیشه بالاترین انتظار ممکن را از نسل بعدی داشته باشد." پروفسور واینر اما با نظر دکتر مک‌واریش موافق نیست و می‌گوید بسط مفهوم نوجوانی می‌تواند باعث توانمندسازی نوجوانان با به رسمیت شناختن تفاوتهای نوجوانان باعث توانمندی آنها شود، "به شرط این که از منظر توانایی‌های افراد جوان و قابلیت آنها برای رشد و تکامل نگاه کنیم نه اینکه فقط بر مشکلات دوران نوجوانی تمرکز کنیم."

   


نظرات()   

گذر عمر

حرفهای ما هنوز ناتمام،‌ تانگاه می كنی وقت رفتن است.... قیصر امین پور